به گزارش خبرگزاری تسنیم از رفسنجان، سیدمهدی طبیبزاده در آیین امضای تفاهمنامه مشترک بین اتاق بازرگانی کرمان و منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان با اشاره به ظرفیتهای این منطقه اظهار کرد: رفسنجان در گذشته یکی از پیشتازان توسعه استان کرمان بود و تا دهه 80 با ایجاد واحدهای صنعتی مختلف از جمله صنایع کابل و مخابرات، فیبر نوری، صنایع غذایی و لبنی و صنایع کاشی، نقش مهمی در توسعه صنعتی استان داشت.
وی افزود: رفسنجان در گذشته حتی در برخی حوزههای خدمات درمانی نیز از ظرفیتهایی برخوردار بود که در سایر نقاط استان وجود نداشت و همین موضوع موجب شده بود این شهرستان پذیرای مراجعان و مهمانانی از خارج استان باشد.
رئیس اتاق بازرگانی استان کرمان با بیان اینکه روند توسعه رفسنجان در مقطعی متوقف شد، گفت: به اعتقاد من منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان میتواند نقش شگرفی در بازگشت این شهرستان به مسیر توسعه داشته باشد و این منطقه با همت مدیران و افرادی که در شکلگیری آن نقش داشتند، توانسته رفسنجان را دوباره به ریل توسعه نزدیک کند.
طبیبزاده با اشاره به موقعیت جغرافیایی، زیرساختها و ظرفیتهای موجود در منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان تصریح کرد: این منطقه در موقعیتی قرار گرفته که میتواند با توسعه فناوری، بخشی از عقبماندگیهای گذشته را جبران کند.
وی افزود: اگر بتوانیم فناوری و تکنولوژیهای جدید را به این منطقه وارد کنیم، رفسنجان میتواند به یک الگوی جدید در توسعه صنعتی تبدیل شود؛ بهگونهای که بتوان از آن بهعنوان «سنگاپور ایران» یا «تایوان ایران» یاد کرد، البته با محوریت توسعه فناوری، تکمیل زنجیرههای ارزش و اقتصاد دانشبنیان.
رئیس اتاق بازرگانی استان کرمان بیان کرد: اگر دو موضوع تغییر نگرش به توسعه و ایجاد بستر مناسب برای ورود فناوری و سرمایهگذاری دنبال شود، نخستین منتفع این تغییر نگرش، منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان خواهد بود.
طبیبزاده با انتقاد از نگاه سنتی به معدنکاری در کشور گفت: یکی از موضوعاتی که باید بهصورت جدی مورد توجه قرار گیرد، تغییر نگرش نسبت به معدن است.
وی افزود: در بسیاری از برنامههای معدنی کشور، هدف اصلی رسیدن به یک میزان مشخص از تولید است؛ برای نمونه درباره مس، فولاد یا سایر مواد معدنی، عمدتاً بر میزان تولید و افزایش تناژ تمرکز میشود، اما کمتر به این سؤال پرداخته میشود که این تولید با چه فناوری، چه میزان ارزش افزوده و چه اثری بر توسعه اقتصادی و دانش فنی کشور همراه خواهد بود.
رئیس اتاق بازرگانی استان کرمان تأکید کرد: معدن باید سکوی پرتاب فناوری و اقتصاد دانشبنیان باشد، نه اینکه صرفاً منابع زیرزمینی استخراج، فروخته و درآمد حاصل از آن صرف هزینههای جاری کشور شود.
طبیبزاده با اشاره به تجربه شرکتهای بزرگ بینالمللی در حوزه فناوری عنوان کرد: شرکتهایی در دنیا وجود دارند که در کنار فعالیت صنعتی، بخش قابل توجهی از درآمد خود را از فروش فناوری، تجهیزات و دانش فنی به دست میآورند؛ در حالی که ما در بسیاری از موارد هنوز مواد معدنی را با ارزش افزوده پایین صادر میکنیم و سپس قطعات و محصولات فرآوریشده همان مواد را با چندین برابر قیمت از خارج وارد میکنیم.
وی گفت: این وضعیت نشان میدهد که نگاه ما به معدن همچنان تا حد زیادی سنتی است و معدن را بهعنوان یک ذخیره زیرزمینی میبینیم که هر زمان بخواهیم و با هر روشی میتوانیم آن را استخراج و به فروش برسانیم.
رئیس اتاق بازرگانی استان کرمان با تأکید بر ضرورت ایجاد زنجیرههای ارزش افزود: اگر در برنامه شرکتهای بزرگ معدنی، علاوه بر میزان تولید، شاخصهایی مانند تولید فناوری، توسعه دانش فنی، ساخت تجهیزات و افزایش سهم ساخت داخل نیز تعریف شود، مسیر توسعه بخش معدن تغییر خواهد کرد.
وی تصریح کرد: اگر نگاه کشور از معدنکاری سنتی به معدنکاری مدرن، هوشمند و مبتنی بر فناوری تغییر کند، زنجیرههای طولانی ارزش در اطراف معادن شکل میگیرد و استانهایی مانند کرمان میتوانند بیشترین بهره را از این تحول ببرند.
طبیبزاده با اشاره به ظرفیتهای معدنی استان کرمان گفت: کرمان از نظر ذخایر معدنی، صنایع فولادی، مس، زنجیرههای معدنی و شرکتهای بزرگ صنعتی، یکی از استانهای دارای مزیت در کشور است و سالها برای ایجاد این ظرفیتها تلاش شده است.
وی ادامه داد: با وجود این ظرفیتها، باید بررسی کنیم که آیا حضور واحدهای بزرگ صنعتی و معدنی در استان به توسعه پایدار کرمان منجر شده است یا خیر.
رئیس اتاق بازرگانی استان کرمان یکی از چالشهای مهم اقتصاد استان را محدود بودن سرریز درآمدهای حاصل از معادن به سایر بخشهای اقتصادی دانست و گفت: بخشی از درآمدهای سرشار معادن در استان ایجاد میشود، اما این درآمدها الزاماً به اندازه ظرفیت موجود در اقتصاد محلی گردش نمیکند.
وی افزود: اگر بتوانیم سرریز درآمدهای معادن را به صنعت، تجارت و کسبوکارهای استان هدایت کنیم، بخش قابل توجهی از نیاز شرکتهای بزرگ معدنی و فولادی به قطعات، تجهیزات و خدمات میتواند در داخل استان تأمین شود.
طبیبزاده تأکید کرد: باید تلاش کنیم زنجیرهای از شرکتهای کوچک، متوسط و تخصصی در کنار صنایع بزرگ شکل بگیرد تا منابع مالی و سفارشهای صنایع بزرگ در داخل استان گردش کرده و موجب تقویت بنیه صنعتی کرمان شود.
وی یکی دیگر از مشکلات اقتصاد صنعتی استان را نبود صنایع متوسط کافی عنوان کرد و گفت: ساختار صنعتی کرمان از یک توزیع متوازن برخوردار نیست و به نوعی با «میانه گمشده» مواجه هستیم.
رئیس اتاق بازرگانی استان کرمان توضیح داد: در یک نظام صنعتی متوازن باید در کنار صنایع بزرگ، تعداد قابل توجهی واحدهای کوچک و متوسط نیز وجود داشته باشد که زنجیره تولید را تکمیل کنند؛ اما در کرمان یا با واحدهای بسیار کوچک مواجه هستیم یا با بنگاههای بسیار بزرگ و بین این دو طیف، فاصله قابل توجهی وجود دارد.
وی افزود: تقویت صنایع متوسط میتواند یکی از راهکارهای اصلی برای افزایش بنیه صنعتی استان، ایجاد اشتغال پایدار و استفاده از ظرفیتهای صنایع بزرگ باشد.
طبیبزاده با اشاره به سه محور اساسی توسعه استان کرمان گفت: نخستین موضوع، تغییر نگرش از معدنکاری سنتی به معدنکاری مدرن، هوشمند و مبتنی بر فناوری است.
وی افزود: دومین موضوع، ایجاد سازوکارهایی برای سرریز درآمدهای حاصل از معدن به صنعت، تجارت و اقتصاد استان و سومین موضوع، پر کردن شکاف موجود میان صنایع کوچک، متوسط و بزرگ و تقویت صنایع متوسط است.
رئیس اتاق بازرگانی استان کرمان تصریح کرد: اگر این سه موضوع بهعنوان یک مطالبه عمومی از سوی رسانهها، مدیران، فعالان اقتصادی و مسئولان استان دنبال شود، بخش مهمی از مسیر توسعه پایدار کرمان مشخص خواهد شد.
وی گفت: در صورت تحقق این رویکردها، ظرفیتهای منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان به اندازهای افزایش مییابد که دیگر این منطقه برای جذب سرمایهگذار با مشکل مواجه نخواهد بود و حتی میتواند با هجوم سرمایهگذاران مواجه شود.
طبیبزاده با اشاره به اجرای پروژههای جدید فناوری در رفسنجان بیان کرد: اتاق بازرگانی و مجموعههای اقتصادی استان همواره تلاش کردهاند برخی طرحهای جدید را از رفسنجان آغاز کنند.
وی افزود: یکی از پروژههای در دست اجرا، برداشت و جمعآوری اطلاعات دقیق از حدود 90 هزار هکتار از اراضی کشاورزی رفسنجان با استفاده از روشهای جدید است که بهعنوان نخستین پروژه در استان در حال اجراست.
رئیس اتاق بازرگانی استان کرمان گفت: اطلاعات دقیق بهدستآمده از این پروژه میتواند تحول مهمی در حکمرانی دادهها، اقتصاد دیجیتال و کشاورزی مدرن ایجاد کند و زمینه را برای تصمیمگیری دقیقتر در حوزه کشاورزی فراهم سازد.
وی با تأکید بر ضرورت ورود فناوریهای پیشرفته به منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان خاطرنشان کرد: باید مفهوم فناوری در صنعت را در این منطقه نهادینه کنیم و آمادهایم در این زمینه از مشاوران تخصصی استفاده کرده و برای شکلگیری زنجیرهای از فناوریهای پیشرفته کمک کنیم.
طبیبزاده افزود: اگر منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان علاوه بر امکانات فیزیکی و موقعیت مناسب، به مجموعهای از فناوریهای پیشرفته مجهز شود، میتوان شاهد شکلگیری یک منطقه ویژه متفاوت بود که هم ارزش افزوده ایجاد کند و هم محیط مناسبی برای جذب نخبگان و نیروی انسانی متخصص فراهم آورد.
وی تأکید کرد: هدف باید این باشد که توسعه فناوری صنایع از رفسنجان آغاز شود؛ زیرا این شهرستان هم سابقه صنعتی دارد و هم از ظرفیتهای انسانی و زیرساختی لازم برای حرکت به سمت اقتصاد دانشبنیان برخوردار است.
رئیس اتاق بازرگانی استان کرمان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تفاهمنامه میان مجموعههای اقتصادی و منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان گفت: تفاهمنامهها زمانی ارزشمند هستند که از مرحله امضا عبور کرده و به اقدام عملی منجر شوند.
وی افزود: اتاق بازرگانی سرمایهگذار فیزیکی نیست، بلکه میتواند نقش تسهیلگر، مشاور و زمینهساز توسعه را ایفا کند و در معرفی فرصتها، ایجاد ارتباط میان سرمایهگذاران و منطقه و توسعه نرمافزارهای مورد نیاز این مسیر نقشآفرین باشد.
طبیبزاده تصریح کرد: تفاهمنامه جدید نیز باید در همین راستا دنبال شود و زمینهساز توسعه فناوری در منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان باشد.
وی در پایان گفت: اگر قرار است منطقه، استان و کشور توسعه پیدا کند، ابتدا باید ذهنها را به سمت توسعه ببریم، زمینههای لازم را فراهم کنیم و نگرشها را تغییر دهیم؛ زیرا توسعه واقعی زمانی اتفاق میافتد که فناوری، دانش و نوآوری در متن فرآیند تولید و اقتصاد قرار گیرد.
